Odbudowa plastrów pochłania pszczołom ogromne ilości energii, dlatego węza pszczela należy do najważniejszych zakupów sezonu w każdej pasiece. Oferta sklepu Pasieka24 obejmuje arkusze do najpopularniejszych typów uli w polskim pszczelarstwie: wielkopolskiego, Dadant oraz warszawskiego zwykłego i poszerzanego, w opakowaniach 1 kg i 5 kg. Do kompletu dochodzą akcesoria, jak radełko do wtapiania węzy, a każda partia wosku ma niezbędne badania.

Węza wielkopolska, węza Dadant czy warszawska - jak dobrać typ do ula?

Dobór zaczyna się od ramki, bo rozmiar dostosowany jest do wielkości i kształtu ramki w konkretnym systemie. Arkusz ma szczelnie wypełniać światło ramki, wtedy pszczoły ciągną plaster równo i bez dzikiej zabudowy. Poszczególne typy wyglądają następująco:

• Węza wielkopolska - najczęściej stosowany rodzaj węzy w Polsce, o wymiarach 235x335 mm i komórce 5,37 mm. Wersja 1/2 o wymiarach 105x335 mm pasuje do ramek półnadstawek.

• Węza Dadant - przeznaczona do uli typu Dadant z większą ramką gniazdową, dostępna także w wariancie 1/2 do niskich ramek miodni.

• Węza warszawska - produkowana w wersji zwykłej i poszerzanej, dopasowana do wysokich ramek uli warszawskich.

Dzięki zastosowaniu węzy plastry tworzone przez pszczoły mają regularny kształt o określonej wielkości komórek. Właściwa szerokość arkusza gwarantuje przy tym, że rodzina wypełni całą ramkę, a przegląd gniazda pozostanie wygodny. Dokładne wymiary każdego typu widnieją w opisach produktów.

Czym jest węza i jak działa szablon z wytłoczonymi kształtami komórek?

Węza pszczela to cienki arkusz z wosku pszczelego z wytłoczonymi dnami komórek plastra. Używany w pszczelarstwie szablon z wytłoczonymi kształtami komórek wyznacza pszczołom plan pracy: robotnice nadbudowują ścianki dokładnie po wytłoczonym wzorze, co przyspiesza budowę plastrów i porządkuje pracę w pasiece. Tak powstały plaster ma wytrzymałą strukturę, która znosi wirowanie miodu w miodarce.

Rodzajów węzy jest na rynku kilka i różnią się materiałem oraz zastosowaniem. Węza produkowana jest w technologii walcowania lub prasowania, przy czym walcowana jest bardziej elastyczna od prasowanej. Obok woskowej istnieje też węza z tworzywa sztucznego, jednak pszczoły preferują naturalny wosk i na nim budują najchętniej. Standardowa komórka ma średnicę około 5,4 mm, a węza naturalna, zwana małą, około 4,9 mm - w ofercie sklepu znajduje się wariant standardowy.

Węza pszczela wykonana z czystego wosku - dlaczego jakość chroni pasiekę?

Węza pszczela wykonana z czystego wosku pszczelego, bez parafiny i sztucznych dodatków, jest chętniej przyjmowana przez pszczoły i wspiera zdrowie rodziny. Każda partia z oferty sklepu jest badana laboratoryjnie, a producent prowadzi zakład pod nadzorem Inspektoratu Weterynaryjnego. Cały proces technologiczny produkcji obejmuje sterylizację i etap obróbki wosku w odpowiedniej temperaturze. Dzięki temu produkt jest wolny od przetrwalników zgnilca amerykańskiego i europejskiego.

Jakość widać i czuć: dobra węza ma jednolity kolor oraz charakterystyczny zapach czystego wosku, naturalny wabik dla pszczół. Znaczenie ma też regularna wymiana - odświeżanie plastrów na arkuszach wysokiej jakości zapobiega kumulacji patogenów w gnieździe. W związku z tym zakup węzy to nie koszt eksploatacji, lecz inwestycja w kondycję rodzin na kolejne sezony.

Od czego zależy cena węzy pszczelej w sklepie?

Na cenę wpływają trzy czynniki: typ arkusza, wielkość opakowania i notowania surowca, bo wosk jest towarem rynkowym o zmiennych cenach. Węza w opakowaniu 5 kg jest w przeliczeniu na kilogram tańsza, więc pszczelarzy z większymi pasiekami zwykle interesuje zakup zbiorczy. Warianty 1/2 grube wyceniane są nieco wyżej od standardowych, zgodnie z opisem na stronie każdego produktu.

Przed większym zakupem warto też przejrzeć opinie o danym typie arkuszy i porównać liczbę sztuk w kilogramie. Realny koszt liczy się bowiem na ramkę, nie na opakowanie.

Jak wtapiać węzę w ramkę - radełko czy prąd?

Węzę osadza się przez wtopienie w drut przewleczony przez otwory w ramce. Najprostszą metodą jest radełko do wtapiania węzy: rozgrzane kółeczko prowadzi się wzdłuż drutu, który zatapia się w arkuszu. Alternatywnie stosuje się prąd o niskim napięciu podłączony do drutów. Rozgrzany drut sam wtapia się w wosk, co przyspiesza pracę przy większej liczbie ramek.

Obie metody dają trwałe połączenie, ważne przy wirowaniu pełnych plastrów. Praca wymaga wyczucia: zbyt mocne dociśnięcie przecina arkusz, a zbyt słabe kończy się odpadaniem węzy w ulu. W razie wątpliwości przy doborze sprzętu mogą państwo liczyć na telefoniczną pomoc zespołu sklepu.

Jak przechowywać i transportować węzę, żeby nie straciła właściwości?

Arkusze najlepiej trzymać w suchym, zacienionym pomieszczeniu, z dala od silnych zapachów, bo naturalny wosk chłonie aromaty z otoczenia. Chemii gospodarczej lepiej więc unikać w pobliżu. Przed użyciem zaleca się przechowywanie w temperaturze 20-25 stopni Celsjusza, wtedy arkusz zachowuje elastyczność przy wtapianiu. Zimno działa odwrotnie: w niskich temperaturach węza staje się krucha i łatwo pęka, a nadmierne ciepło latem odkształca arkusze.

Podobne zasady dotyczą transportu. Po złożeniu zamówienia towar jest pakowany płasko i usztywniony. Gdy na zewnątrz panuje mróz, przesyłkę warto ogrzać do temperatury pokojowej, zanim arkusze trafią do ramek. Węza nie ma typowego terminu ważności, a o jej jakości decyduje właśnie przechowywanie oraz ochrona przed szkodnikami, zwłaszcza barciakiem.

FAQ: Węza pszczela - odpowiedzi na częste pytania

Ile arkuszy węzy jest w 1 kg?

Liczba zależy od typu i grubości: kilogram węzy wielkopolskiej zawiera 17-19 arkuszy, a wariantu 1/2 około 40 sztuk. Dokładna ilość może się różnić w zależności od partii produkcyjnej, o czym informuje opis produktu.

Czym różni się węza pszczela od węzy trutowej?

Podstawą węzy trutowej są większe komórki, przeznaczone do wychowu trutni - matka składa w nich jaja, z których rozwijają się osobniki męskie. Arkusze pszczele mają komórki mniejsze, pod czerw robotnic, i to one stanowią trzon tworzenia plastrów gniazdowych.

Czy kolor węzy ma znaczenie?

Tak, dobry produkt ma jednolity, jasnożółty lub kremowy odcień. Ciemniejsza barwa może świadczyć o domieszkach albo o wosku ze starych, wielokrotnie przetapianych plastrów, a taki surowiec bywa gorzej przyjmowany przez rodziny.

Kiedy wymieniać plastry na nową węzę?

Pszczelarze stosują zasadę stopniowej rotacji i co sezon odświeżają część plastrów gniazdowych, zaczynając od najciemniejszych. Regularna wymiana ogranicza patogeny, wspiera zdrowy rozwój czerwiu i utrzymuje właściwy rozmiar komórek w gnieździe.